POLSTR wchodzi, WIBOR wychodzi: harmonogram i co to znaczy dla raty
Zmiana wskaźnika referencyjnego brzmi jak sprawa dla działu ryzyka w banku, ale dotyczy każdego, kto ma albo planuje kredyt ze zmiennym oprocentowaniem. Harmonogram jest już znany i rozciąga się na dekadę.
Skąd ta zmiana
Reforma wskaźników referencyjnych wynika z unijnego rozporządzenia BMR i trwa w Polsce od lat. Pierwszym kandydatem na następcę WIBOR był WIRON, ale w 2024 roku z niego zrezygnowano. Wskaźnikiem docelowym został POLSTR.
Harmonogram
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 2 czerwca 2025 | rozpoczęcie publikacji POLSTR |
| 1 września 2025 | POLSTR uzyskuje status oficjalnego wskaźnika referencyjnego |
| maj 2026 | decyzja o rozpoczęciu wieloletniego wygaszania WIBID i WIBOR |
| wrzesień 2026 | PKO BP jako pierwszy bank oferuje hipoteki oparte na POLSTR |
| początek 2027 | banki przestają oferować nowe kredyty oparte na WIBOR |
| 31 grudnia 2036 | planowane ostateczne wygaszenie WIBID i WIBOR |
Dla porównania wartości: WIBOR 3M wynosił 3,8 procent na początku września 2026. Nowy indeks, czyli POLSTR 1M w wersji stopy składanej, znajdował się około 0,2 punktu procentowego poniżej WIBOR 1M.
Czy to znaczy niższą ratę
Nie automatycznie i to jest najważniejsze zdanie w tym tekście.
O Twojej racie decyduje suma wskaźnika i marży, a nie sam wskaźnik. Bank, oferując kredyt na niższym wskaźniku, może odpowiednio ustawić marżę. W przypadku pierwszej oferty opartej na POLSTR nie wprowadzono znaczących korekt marż, ale nie jest to gwarancja na przyszłość.
Porównując oferty, patrz na całkowite oprocentowanie i na całkowity koszt kredytu, a nie na nazwę indeksu.
Wskaźnik jest jednakowy dla wszystkich banków. Marża jest tym, co negocjujesz. Dlatego przy wyborze oferty to ona ma większe znaczenie niż to, na jakim indeksie kredyt się opiera.
Czym POLSTR różni się od WIBOR
W dużym uproszczeniu: WIBOR opiera się w istotnej części na deklaracjach banków co do stawek, po jakich byłyby gotowe pożyczać sobie pieniądze. POLSTR opiera się na rzeczywistych transakcjach depozytowych.
To różnica konstrukcyjna, która była jednym z argumentów w sporach sądowych dotyczących WIBOR. Wskaźnik oparty na transakcjach jest trudniejszy do zakwestionowania jako oderwany od rzeczywistości rynkowej.
Druga różnica dotyczy konstrukcji czasowej. Stopa składana liczona jest wstecz, na podstawie zaobserwowanych już stawek, podczas gdy WIBOR ma charakter terminowy i wybiegający w przód. W praktyce oznacza to, że POLSTR reaguje na zmiany stóp z innym opóźnieniem.
Co z istniejącymi kredytami
Kredyty oparte na WIBOR nie znikną z dnia na dzień. Wskaźnik ma być publikowany do końca 2036 roku, co daje bardzo długi okres przejściowy.
Przewidziane są mechanizmy zamiany wskaźnika w istniejących umowach, w tym rozwiązania ustawowe i spread korygujący, który ma neutralizować różnicę poziomów między wskaźnikami w momencie zamiany. Szczegóły dotyczące konkretnej umowy powinien wskazać bank.
Czego nie trzeba robić: nic. Zamiana wskaźnika w istniejącej umowie nie wymaga działania kredytobiorcy.
Czy warto refinansować kredyt, żeby przejść na POLSTR
Sam wskaźnik nie jest wystarczającym powodem. Refinansowanie ma sens wtedy, gdy obniża całkowite oprocentowanie na tyle, że pokrywa koszty przeniesienia: prowizję, wycenę, wpis hipoteki, ubezpieczenie pomostowe i czas.
Prosty test: policz sumę kosztów przeniesienia i podziel przez miesięczną oszczędność. Wynik to liczba miesięcy, po których operacja zaczyna się opłacać.
Warto też najpierw zapytać własny bank o obniżenie marży. To rozmowa, która nic nie kosztuje, a jest szybsza niż cała procedura refinansowania.
Kontekst: stała stopa traci popularność
Udział decyzji kredytowych z oprocentowaniem okresowo stałym spadł z około 90 procent w pierwszym kwartale 2025 do niespełna 80 procent rok później. Przy spadających stopach kredytobiorcy częściej wybierali zmienną.
Warto pamiętać, że to jest zakład o kierunek stóp. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zapowiadał prace nad ustawowymi wzorcami umów kredytu o stałej stopie na okres minimum pięciu lat, co mogłoby uporządkować ten segment.
Najczęstsze pytania
Nie. Zamiana wskaźnika w istniejących umowach ma nastąpić na podstawie przewidzianych mechanizmów, bez konieczności działania kredytobiorcy. Bank powinien poinformować o tym z wyprzedzeniem.
Jest oparty na rzeczywistych transakcjach, co usuwa jeden z argumentów podnoszonych w sporach dotyczących WIBOR. Nie znaczy to jednak, że umowy oparte na nowym wskaźniku są wyłączone spod oceny sądu — badaniu podlega cała umowa, w tym wykonanie obowiązków informacyjnych.
Porównaj całkowite oprocentowanie i całkowity koszt kredytu w obu wariantach, a nie same nazwy. Weź też pod uwagę, że kredyt oparty na wskaźniku wygaszanym i tak zostanie w przyszłości zamieniony, co jest procesem przewidzianym, ale dodatkowym.
Zamianie ma towarzyszyć spread korygujący, którego celem jest neutralizacja różnicy poziomów między wskaźnikami, tak żeby sama zamiana nie powodowała skokowej zmiany raty. Szczegóły zależą od przyjętych rozwiązań i od treści umowy.
Skąd te liczby
Do uzupełnienia przed publikacją
- Potwierdzić szczegóły mechanizmu zamiany wskaźnika i spreadu korygującego w dokumentach GPW Benchmark
- Zaktualizować wpis, gdy kolejne banki wprowadzą oferty oparte na POLSTR
Przy zakupie mieszkania pomagamy uporządkować kolejność: najpierw zdolność i oferta kredytowa, potem szukanie.
Porozmawiajmy